|
راهنمای نگارش مهندسی
موسسه آموزش عالی سجاد
گزارش آزمایشگاه
گزارش کار آزمایشگاه به دلایل مختلفی نوشته می شود. یکی از این دلایل ایجاد ارتباط بین آزمایشگاه و ردههای بالاتر مدیریتی است. در این گونه موارد مدیران معمولا این گزارشها را مبنایی برای اتخاذ تصمیمات خود قرار می دهند. یکی دیگر از علل نوشتن گزارش آزمایشگاه، مستندسازی فعالیتهای صورت گرفته برای جلوگیری از دوباره کاری و تکرار آنها در آینده است.
گزارش های نمونه
مثال 1
مثال 2
مثال 3
قالب نگارش گزارش آزمایشگاه
دنلود نسخه ی اصلی
دنلود نسخه ی قابل ویرایش
راهنمای رسم نمودار
نرم افزارMATLAB
نرم افزار Excel 2007
سایت های مفید
سایت 1
سایت 2
در این صفحه یکی از روش های متداول برای سازماندهی یک گزارش را مشاهده میکنید :
-
هدف
-
مقدمه
-
نحوهی انجام آزمایش
-
بیان نتایج نتیجه گیری
-
پیوستها
باید توجه داشت که طبقهبندی بالا لزوماً برای نوشتن هر نوع گزارش آزمایشگاهی مناسب نیست و اصولا نمیتوان از یک طبقهبندی خاص در تمامی آزمایشها استفاده کرد. در این موارد باید گزارش خود را بر اساس روش مورد نظر استاد خود تنظیم نمایید تا مناسب آزمایشهای شما باشد.
هدف
هدف بیان کنندهی خلاصهی آزمایش شماست. گرچه ممکن است استاد شما عبارت "هدف" را به صورت متفاوتی تعریف کند اما با این حال راهنمای زیر که برگرفته از موسسهی هوانوردی و فضانوردی آمریکا (AIAA) است می تواند تا حدودی در آشنایی شما با نحوهی نگارش چکیده موثر باشد.
هدف باید مختصر و در عین حال شامل بیشترین اطلاعات ممکن باشد. نویسنده باید فرض کند که خواننده تا حدودی از موضوع بحث مطلع است ولی تمامی گزارش را مطالعه نکرده است. بنابراین هدف باید به خودی خود مفهوم و واضح باشد و در آن از جداول، تصاویر و بخشهایی از گزارش اصلی استفاده نشود. اولین و یا دو جملهی آغازین هدف عموما باید موضوع بحث شده در تحقیق و اهداف آن را بیان کند. سعی کنید در صورت امکان گزارش خود را به یکی از انواع خلاصه، جامع، نظری، عملی و غیره تقسیم بندی کنید.
در بدنهی اصلی هدف باید به واقعیات جدید مشاهده شده در حین آزمایش و همچنین نتایج و مباحث مربوط به آن که در مقاله به طور کامل مورد بحث قرار گرفتهاند اشاره شود. در صورت وجود فضای کافی ، هدف میتواند شامل دادههای عددی جدید نیز باشد اما در غیر اینصورت باید توجه خواننده به ماهیت این دادههای جدید جلب شود. در هدف، روشها و متدهایی که برای بدست آوردن نتایج آزمایشات مورد استفاده قرار گرفتهاند مورد بحث قرار گرفته و اگر از روش جدیدی استفاده شده است، اصول کلی مربوط به آن، محدودهی عملکرد و میزان دقت آن مشخص شود. هدف به صورت یک پاراگراف تایپ میشود. مقدار آن با توجه به نوع مقاله متفاوت است ولی نباید از ۲۰۰ کلمه بیشتر شود.
برای نمونه به این هدف توجه کنید. با توجه که این هدف برای گزارشی مفصلتر از یک مقاله نوشته شده است تعداد کلمات آن از عدد ۲۰۰ که در بالا به آن اشاره شد بیشتر است.
مقدمه
مقدمهی یک گزارش آزمایشگاه باید مشخص کنندهی خود آزمایش، اهداف مورد نظر در آزمایش، اهمیت آزمایش و همچنین پیشزمینهی کلی لازم برای فهم آزمایش باشد. اشاره به اهداف آزمایش از این جهت مهم است که در قسمت مربوط به نتیجهگیری این اهداف دوباره مورد بررسی قرار میگیرند تا معلوم شود آزمایش موفق بوده است یا خیر. پیشزمینهی آزمایش نیز معمولا شامل پیشبینیهایی تئوریک از نتایج مورد انتظار است. ( به این نمونه از یک مقدمه توجه کنید )
نحوهی انجام آزمایش
در این قسمت که گاهی به آن متود انجام آزمایش نیز گفته میشود در مورد مراحل و نحوهی انجام آزمایش توضیح داده میشود. مستند کردن نحوهی انجام آزمایش نه تنها از این جهت مهم است که دیگران قادر به تکرار آزمایش شما باشند بلکه خود شما نیز ممکن است در آینده نیاز به تکرار این آزمایش داشته باشید. از آنجایی که خوانندگان انتظار دارند نویسنده روایت کنندهی مراحل آزمایش باشد، این قسمت معمولاً به صورت اول شخص نوشته میشود که برعکس زبان دوم شخص استفاده شده در دستورالعمل ها است.
دست یافتن به عمق و دقت زیاد در این قسمت از گزارش آزمایشگاه کاری مشکل است. به طور کلی میزان اطلاعاتی که در این قسمت به خواننده منتقل میکنید باید به اندازهای باشد که آنها را قادر به تکرار آزمایش شما کند. به همین دلیل، جزئیاتی که باعث تغییر در نتایج آزمایش شما میشود را در این قسمت ذکر کنید. به عنوان مثال حالتی را فرض کنید که برای بدست آوردن درجهبندی یک مبدل فشار از یک فشارسنج و کششسنج استفاده کردهاید. از آنجایی که درجهبندی دستگاهها معمولا استاندارد است، میتوانید فرض کنید که مخاطب شما نیز از جزئیاتی مثل نحوهی تنظیم دریچهها و لولهها آگاهی دارد. در این صورت اطلاعاتی را ارائه کنید که میتواند باعث تفاوت در نتایج آزمایش شما و آزمایش خواننده شود. در این مثال، این اطلاعات میتواند مدل مبدل فشار استفاده شده و همچنین بازهای که آن را درجهبندی کردهاید باشد. اگر آزمایش شما در شرایط خاصی ، مثلا از نظر دمایی، انجام شده است اطلاعات مربوط به آن را نیز در این قسمت ذکر کنید.
در مواردی که نحوهی انجام آزمایش استاندارد نیست خواننده انتظار جزئیات بیشتری مثل توجیهات تئوری هر مرحله را نیز دارد. به این مثال توجه کنید. هدف از این آزمایش بررسی برابر بودن گشتاور اصطکاکی در یک پتانسیومتر چند دوره با گشتاور کولونی بین پوسته و سر لغزنده است.
برای آزمایش بر روی پتانسیومتر، ریسمانی به دور محور آن پیچیده شده، وزنهای به سر ریسمان وصل شده و سپس رها میشود. تغییر مقاومت پتانسیومتر با زمان نشان دهندهی شتاب وزنه است. در این آزمایش فرض شد که اصطکاک گشتاور کولونی که مقدار آن ثابت است تنها اصطکاک اثر گذارنده بر پتانسیومتر بوده است. در صورت درست بودن این فرض نیروی اصطکاک ناشی از گشتاور برابر بود با: Ff = T/r (که در آن T گشتاور و r شعاع محور پتانسیومتر است). به همین صورت نیروی جاذبه برابر بود با: Fg = mg (که در آن m جرم وزنهی متصل شده به ریسمان و g شتاب گرانشی زمین است). با توجه به توازن نیروها داریم:
(T = mr (g-a
که در آن a شتاب وزنه است. اگر فرض ما مبنی بر اینکه تنها اصطکاک موثر بر پتانسیومتر اصطکاک کولونی است درست میبود، آنگاه هر یک از اجسام میبایست دارای شتابی ثابت میبودند.
پتانسیومتر ولتاژ وزنههای در حال سقوط را بر حسب زمان اندازهگیری میکرد اما کمیت مورد علاقهی ما مکان وزنهها در زمانهای مختلف بود. به همین دلیل قبل از هرگونه اندازهگیری دست به انجام یک درجهبندی زدیم. در این درجهبندی ابتدا ولتاژ اولیهی پتانسیومتر اندازهگیری شد. سپس ریسمان به اندازهی مشخصی کشیده شد (۲ اینچ) و ولتاژ پتانسیومتر ثبت شد. روند کشیده شدن ریسمان به اندازهای مشخص و ثبت ولتاژ دو بار دیگر نیز تکرار شد (برای مشاهدهی نتایج به پیوست ۱ مراجعه کنید). برای پیدا کردن رابطهی بین ولتاژ و مکان اختلافهای موجود بین ولتاژها را با هم جمع و بر طول تقسیم کردیم. رابطهی نهایی عبارت بود از ۰.۹۶۶۱ ولت بر اینچ.
به منظور بررسی درستی فرض ثابت بودن شتاب از پنج وزنه استفاده کردیم. برای هر کدام از وزنهها، ریسمانها را به روی محور پیچیدیم و همزمان با روشن کردن اسیلسکوپ محور را رها کردیم. با سقوط وزنهها اسیلسکوپ اطلاعات ولتاژ نسبت به زمان را برای پتانسیومتر ثبت کرد. سپس از بدست آوردن نمودارهای هر یک از وزنهها از رابطهی ولتاژ-مکان اشاره شده در قسمت قبل برای تبدیل دادههای از حالت ولتاژ بر حسب زمان به مکان بر حسب زمان استفاده شد. بررسی این دادهها صحت فرض ثابت بودن شتاب را تائید کرد.
نتایج و بررسی نتایج
قسمت اصلی یک گزارش آزمایشگاه ارائهی نتایج و بحث در مورد آنها است. در بعضی از الگوها قسمتهای "نتایج" و "بررسی نتایج" به صورت جدا از هم قرار دارند. با این حال، معمولاً تاکید زیادی روی باهم بودن این بخشها وجود دارد، به ویژه هنگامی که نتایج زیادی برای ارائه دادن وجود دارد. (در غیر این صورت، خواننده با انبوهی از اطلاعات مواجه خواهد شد که تحلیل آنها برای او ممکن نیست). در نوشتن این بخش، آزمایش شما و هدف از نوشتن گزارش آزمایشگاه اهمیت زیادی دارد. در نتیجه حتما به خواستههای استاد دقت کنید. از عقیده و داوری خود نیز استفاده کنید. برای مثال، هنگامی که بحث در مورد نتیجهی اولین آزمایش به فهم نتیجهی دومین آزمایش کمک میکند میتوانید قسمتهای "نتایج" و "بررسی نتایج" را با هم ترکیب کنید و بالعکس، در مواردی که بحث و بررسی پس از ارائهی همه نتایج مفیدتر است، میتوانید این قسمتها را از هم جدا کنید.
در هنگام بحث در مورد نتایج آزمایش تنها به تشریح آنها نپردازید بلکه به چگونگی ارتباط آنها با یکدیگر نیز اشاره کنید. علاوه بر این، به خطاهایی که در هنگام آزمایش رخ داده است نیز توجه کنید. در مورد علل و اهمیت آنها توضیح دهید و اثر آنها را در اعتبار آزمایش مورد بررسی قرار دهید. یکی از روشهای مهم ارائهی نتایج عددی استفاده از نمودارها است. (به این نمونه از یک بخش "بررسی نتایج" توجه کنید)
نتیجهگیری
در گزارش کارهای طولانی معمولا بخشی تحت عنوان "نتیجهگیری" وجود دارد. بر خلاف قسمت "نتایج و بحث" که به بررسی موردی نتایج حاصل از آزمایشها میپردازد در این قسمت به نتایج کلی آزمایشها اشاره میشود. معمولا اهداف تعیین شده در "مقدمه" در این قسمت مورد بررسی قرار میگیرند تا میزان موفقیت آزمایش معلوم شود. در صورتی که به اهداف از پیش تعیین شده دست نیافتهاید بایستی به دلایل تفاوت نتایج خود در این قسمت اشاره کنید. دقت کنید، در گزارشهای کوتاه یا گزارشهایی که دارای دو بخش مجزای "بحث" و "نتایج" هستند، دارای بخش "نتیجهگیری" نیستند. (به این نمونه از یک "نتیجهگیری" توجه کنید)
پیوستها
گزارش کار آزمایشگاه معولا دارای چندین پیوست است. یکی از انواع این پیوستها معمولا اطلاعاتی هستند که به علت جزئیات زیاد در خود گزارش آزمایشگاه آورده نمیشوند. برای مثال اگر هنگام کار با یک مدار RLC جدولی طولانی از ولتاژ و جریانهای مدار را بدست آوردهاید میتوانید این جدول را به صورت یک پیوست در گزارش خود قرار دهید و تنها نمودار مربوط به آن را در خود گزارش بیاورید. از دیگر کاربردهای پیوست در گزارش آزمایشگاه ، ارائهی اطلاعاتی است که مستقیما با اهداف آزمایش ارتباطی ندارند.
پیوستهای "رسمی" دارای سه قسمت آغازین, میانی و پایانی هستند. برای مثال، اگر پیوست دارای جداولی از دادههای آزمایش است، این جداول نباید به صورت تنها در پیوست گنجانده شوند. نویسنده باید در مورد علت گنجانده شدن آنها و جنبههایی از آن که ممکن باعث سردرگمی خواننده شود توضیحات کافی دهد. دربعضی اوقات، اساتید به علت محدودیتهای زمانی اجازهی استفاده از پیوستهای "غیر رسمی" را نیز میدهند که فقط شامل محاسبات و اطلاعات تکمیلی هستند. در این صورت دیگر نیازی به قسمتهای آغازین، میانی و پایانی نیست. با این حال، در این گونه از پیوستها نیز بایستی برای پیوست تیتر مناسب انتخاب کنید، جدولها و تصاویر را عنوانبندی کنید و در قسمتهای لازم برای فهم بیشتر خواننده توضیحات کافی ارائه دهید (به این نمونه از یک پیوست توجه کنید)
|