انقلاب اسلامی ایران در شرایطی شکل گرفت که نظریّهپردازان دنیا فکر نمیکردند نام خدا دوباره بر سر زبانها قرار بگیرد و منشأ آثار و تحوّلات فکری و سیاسی و اساس یک انقلاب شود؛ امّا «شهیدان ما در ظلمات مادّیگرایانهٔ این دوران، بار دیگر فرهنگ شهادت را که بالاترین سطح فداکاری برای آرمانهای بشری است زنده کردند و نور رستگاری را به انسانهای پاکطینت و حقطلب نشان دادند. اگر این درس بزرگ، بدرستی فرا گرفته شود، همهٔ سلاحهای زر و زور از کار خواهد افتاد و ابزار سلطهگر جهانی برای سیطره بر اجتماعات بشری ناکارآمد خواهد گشت.»
نگاهی به زندگی شهدای انقلاب اسلامی نشان میدهد اغلب آنها با اینکه امکانات مادّی و اقتصادی محدود داشتند، با دستهای خالی امّا با دلی سرشار از ایمان به مصاف رژیمی رفتند که پشتیبانی ابرقدرتی چون آمریکا را پشت سر خود داشت. اصلیترین سلاح آنها آرمان آنها بود. بنیانهای فکری شهدا ریشه در باوری عمیق به ایثار و شهادتطلبی داشت.
شهادت نهتنها تصویر مسلمان ایرانی را در اذهان متعالی ساخت، بلکه هویّتی سرشار از شهامت، ایستادگی و آرمانخواهی برایشان رقم زد. شهید، با عبور از منیّتها و پشت پا زدن به پستیها، برای ملّت خود غیرت و شجاعت به ارمغان آورد. به همین دلیل است که حتّی کسانی که خود به دنبال شهادت نیستند، دلباختهٔ شهدا هستند؛ چون آنان از تعلّقات گذشتند و جاودانه شدند. بنابراین، شهید و فرهنگ شهادت، ستونهای استوار هویّت ملّی ما را تشکیل میدهند.